Your search

The discourse of religious tolerance produced at the state level as a part of this incentive has been adopted by researchers working in the field and has become the main slogan that constitutes the content of activities promoting Oman at many levels today. This study, which examines the conditions for the formation of the religious tolerance discourse adopted by Oman and its current counterpart, consists of three parts. In the first part, the historical transformation of the imamate institution, which has an important place in the sectarianization process of Ibadi and which has created its existence as an independent structure from other sects, is emphasized. In the second part, the transformation of the struggle between imamate and sultanate into a power struggle as well as religious motivations and the capacity of the movements that took place outside the country to affect this struggle and its consequences are mentioned. In the third part, the discourse of religious tolerance, which was put into circulation with the beginning of the Sultan Qaboos period, and the concrete results of this discourse were evaluated.

Çalışmada, İbâzî müfessirlerin Kur'an ilimlerine yaklaşımlarının incelenmesi ve bu konulardaki görüşlerinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Ulaşılan veriler Sünnî alimlerin görüşleriyle kıyaslanmıştır. Ayrıca İbâziyye'nin Hâricî bir fırka olup olmadığı da gözetilen hedeflerdendir. Çalışmada sekiz İbâzî müfessire ait on tefsir üzerinden Kur'an ilimleri tespit edilmiştir. Konu, Kur'an'ı tarih, lafız ve mana açısından inceleyen ilimler yönüyle ele alınmıştır. Tezin birinci bölümünde mezhebin ortaya çıktığı siyasî, dinî ve sosyal duruma, kısaca tarihine, Hâricîlerle ilişkisine, itikadî, siyasî ve halku'l-Kur'an görüşlerine yer verilmiştir. Bu bölümde İbâzî ve Sünnî kaynaklarla mezhep tanıtılmıştır. İkinci bölümde İbâzî müfessirler ve tefsir çalışmaları araştırılmış, İbâzî tarihi boyunca telif edilen tefsir eserleri ve müellifleri tanıtılmıştır. Üçüncü bölüm İbâzî müfessirlerin Kur'an ilimlerini ele alışlarına ve yorumlamalarına tahsis edilmiştir. Onların Kur'an ilimlerine bakışı ve bu ilimlerle ulaştıkları sonuçlar ortaya konulmuştur. Araştırma sonunda, ilk teşekkül döneminde Hâriciyye ve İbâziyye'nin seleflerinin aynı grup olduğu, İbâziyye'nin itikadî ve siyasî yönden Hâriciyye ile örtüşen ve örtüşmeyen görüşlerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Yalnızca bu fikirler esas alınarak "İbâziyye, Hâriciyye'nin bir koludur" sonucuna varmak doğru bir değerlendirme olmaz. Hâricîlerin en belirgin vasıfları, kendileri gibi düşünmeyen dindaşlarına bakıştaki sert tutumlarıdır. Ötekine hayat hakkı tanımayan Hâricî anlayış, İbâzî tasavvurunda kabul görmemiştir. Mezhebî taassupla hareket etmeyen İbâzî müfessirler, oldukça geniş ve farklı mezheplere ait tefsir literatüründen beslenmiş; Kur'an'ın mesajlarını kapsamlı ve sahih olarak algılama, yorumlama ve onlardan hüküm çıkarmada Kur'an ilimlerini referans almışlardır. İbâzî müfessirlerin Kur'an ilimlerine yaklaşımı, genellikle Sünnî gelenekle benzer bir perspektif arz etmektedir.

Bu çalışmada, ibâzîler tarafından mezhebin fikri müessisi olarak kabul edilen Câbir b. Zeyd‘in hayatı ve fırka içindeki rolü ele alınmııtır. Arap âleminde Câbir b. Zeyd hakkında çok az sayıda müstakil çalışmalar vardır. Ülkemizde ise doğrudan Câbir b. Zeyd‘i konu alan müstakil bir çalışma yoktur. Tezimizin amacı Câbir b. Zeyd‘in hayatı, ilmi kişiliği ve fırka içerisindeki rolünü ortaya koymaktır. Tezimiz giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. “Câbir b. Zeyd” adını taşıyan tezimizin birinci bölümünde, Cabir‘in hayatı ve ilmi kiiiliği ele alındı. Bu bağlamda, Câbir b. Zeydi‗n doğumu, nesebi ve kişisel özellikleri üzerinde duruldu. ilmi şahsiyetini ortaya koyabilmek için, ilmî kişiliği, hocaları, talebeleri ve eserleri hakkında bilgi verildi. ibâzî kaynaklara bakıldığında, Cabir b. Zeyd islam ilimlerinin tek bir alanında mütehassıs bir bilgin olmaktan ziyade tefsir, hadis, fıkıh ve kelam alanlarında temayüz eden çok yönlü bir bilgindir. ibâzî kaynaklara dayanılarak, Cabir b. Zeyd‘in Bedir ehlinden yetmiş kişi ile görüştüğü ve onlardan ders aldığı belirtildi. Bu bölümde İslam'ın erken dönemlerinde telif edilen ilk kaynaklardan sayılan Câbir b. Zeyd‘in Divân adlı eseri ve Divan üzerine yapılan çalışmalar hakkında bilgi verildi. Câbir b. Zeyd‘in ilmi mirasıyla alakalı yapılan çalışmalar araştırıldı. İkinci Bölüm, Câbir b. Zeyd‘in fırka içerisindeki rolüne ayrılmıştır. Bu bölümde öncelikle, Cabir‘in sosyal hayatı ve Emevî idaresiyle olan münasebeti irdelenmiştir. Cabir b. Zeyd‘in İbâziyye ile olan ilişkisi Sünni ve İbâzî kaynaklarda farklı şekilde ele alınmaktadır. Bazı sünni kaynaklar Cabir b. Zeyd‘in İbâziyye ile olan iliikisini inkâr ederken İbâzî kaynaklar onu fırkanın fikri müessisi olarak ele almaktadır. Bu bölümde konuyla ilgili ileri sürülen süpekülasyonlar sünni ve Gbâzî kaynaklar üzerinden değerlendirilmiştir. Cabir b. Zeyd ile ilgili tartışmalarda yeri geldikçe mektuplarına da yer verilmiştir. Sonuç kısmında Cabir b. Zeyd ve onun fırka içindeki rolü hakkında İbâzî ve sünni kaynaklar tarafından verilen bilgilerin genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler Câbir b. Zeyd, Abdullah b. Gbâz, Gbâzîlik, Ka‘ade, Nehrevân.

Bu çalışmada, Abbasi-Harici ilişkileri ve Kuzey Afrika'da kurulan Midrârîler ve Rüstemîler hanedanlıkları incelenmektedir. Bu tez çalışması; giriş ve dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde konunun daha iyi anlaşılabilmesi için Haricilik, Hariciliğin ortaya çıkışını hazırlayan sebepler, temel görüşleri, karakteristik özellikleri ve fırkalara ayrılmaları, Afrika ve Mağrib'in coğrafi durumu, Midrârî ve Rüstemî Devleti'nin kuruluşundan önce Kuzey Afrika'nın durumu ele alınmıştır.Birinci bölümde Abbasi-Harici ilişkisi, Abbasiler dönemi Harici isyanları ve siyasi faaliyetleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde tezin ana konusunu ihtiva eden ve Emevilerin Arap ırkçılığına karşı bir tepki olarak Harici Sufrilerin kurdukları Midrari Devletinin siyasi, sosyal, kültürel, ekonomik vs. yönleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde h.160/m.777 yılında Abdurrahman b. Rüstem tarafından kurulan Tahert merkezli Rüstemi Devleti'nin siyasi, sosyal, kültürel, ekonomik vs. yönleriyle ele alınmaya çalışılmıştır.Çalışmanın son bölümü olan dördüncü bölümde ise, Midrari Devleti ile Rüstemi Devletinin komşu devletlerle olan münasebetleri ele alınmıştır. Anahtar KelimelerHariciler, Abbasiler, Kuzey Afrika, Midrariler, Rüstemiler

According to Ibâdiyyah, Rabî' b. Habîb's work titled al-Jâmi' al-Sahîh is of the hadith sources belonging to second century hijri. Rabî is one of the most important muhaddiths of Ibadiyyah. His work is also the most acknowledged hadith source in this sect and even it has become famous as the most authentic religious text after the Holy Quran. However, among the other Islamic sects except Ibâdîs, the work is almost unknown. This thesis contains the topics such as the history of the work until today, its attribution to the author, the value of its content in terms of sihhah (authentication), the comparison of the work with the other hadith sources in terms of form and text, the reflection of the scientific and intellectual movements of the period on the work and the correctness of the claims of Ibâdîs on the sihhah of the work. In the introduction of this study, information about the importance, method and sources of the thesis as well as about Ibâdiyyah sect in general is provided. In the first section, Rabî 'b. Habîb's biography and scientific personality and in the second one the characteristics of the work in terms of narration are discussed. In the third chapter, the work is analyzed and evaluated in terms of dirayah (cognition). In the conclusion, the findings reached in the thesis are reported. Some of the results of the study are as follows: the attribution of the work to the author is even discussed issue today but the work has an important similarity with other hadith sources in terms of form and content. Most of the narrations in the work are also included in the famous hadith corpus of the second and third centuries. Like the other hadith sources, Rabî''s al-Jâmi' also contains authentic, weak and even fabricated narrations, even if Ibâdîs disagree with that. Al-Jâmi 'of Rabî', used only by Ibadîs until now is worthy to be used as a source in scientific researches even though there are its some significant shortcomings. Key Words: Ibâdiyyah, Hadith, Rabî' b. Habîb, al-Jâmi', Jâbir b. Zayd, Sanad, Matn.

Bu çalışmada, Hâricîliğin günümüze kadar ulaşabilmiş tek kolu olan Îbâziyye mezhebinin önemli imâmlarından kabul edilen Ebû Ubeyde Müslim b. Ebî Kerîme’nin (ö. 145/762) İbâziyye’yi yaymak için gösterdiği çaba, Kuzey Afrika’ya gönderdiği Hameletü’l-İlm (ilim taşıyıcıları) ve oradaki faaliyetleri konusu işlenmiştir. Çalışmamız, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte araştırmanın konusu, sınırları, amacı, metodu; Hâricîliğin doğuşu ve fırkalara ayrılışı anlatılmıştır. Birinci bölümde Ebû Ubeyde’nin hayatı, ilmî kişiliği ve oluşturduğu meclisler anlatılmıştır. İkinci bölümde Mağrib ile ilgili genel bir bilgi verilmiş olup Mağrib’e giden Hameletü’l-İlm’in tanıtımı ve Basra’ya gelişleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Hameletü’l- İlm’in Mağrib’de yapmış oldukları siyasi, ilmi ve sosyal faaliyetler anlatılmıştır. Anahtar Kelimeler Ebû Ubeyde, İbâziyye, Hameletü’l-İlm, Mağrib

Bu çalışmada Doğu Arabistan sınırları içerisinde ele aldığımız Umân, Yemâne ve Bahreyn bölgelerinin İslâmiyet'le olan münasebetleri incelenmiştir. Üç bölüm halinde ele alınan tezin ilk bölümü İslâmiyet öncesi döneme, ikinci ve üçüncü bölümleri ise İslâmiyet'in kabulü ve irtidât hadiselerine ayrılmıştır. Sâsânî devletinin denetimi altında olan bu bölgelerin yöneticileri Hz. Peygamber'in davetine olumlu şekilde karşılık vermişler, onlarla birlikte bölge halkından Araplar ve Farslılaların bir kısmı İslâm'ı kabul etmişlerdir. Çeşitli kabilelerden temsilcilerin Hz. Peygamber'le görüşmek üzere Medine'ye geldikleri heyetler yılında da bu bölgelerden heyetler gelmiş ve Müslüman olarak geri dönmüşlerdir. Fakat bu durum çok uzun sürmemiş, Hz. Peygamber'in hayatının son dönemlerinden başlayan isyan ve dinden dönme hadiseleri vuku bulmuştur. Birçok nedeni bulunmakla birlikte, genel olarak siyasî faktörlerin sebep olduğu bu kaos ortamı Hz. Ebû Bekir'in kararlı tutumuyla kontrol altına alınmış ve bu bölgeler tekrar Medine yönetiminin otoritesi bağlanmıştır.

İbâziyye, Hâricî grupların içinde neşet etmiştir. Ehl-i Sünnet'e karşı muhalif olsalar da Hâricîler gibi aktif olarak savaşmayan, kuûdu tercih eden bir gruptur. Bu sebeple merkeze uzak dursalar da günümüze kadar ulaşmayı başaran bir gruptur. Ehl-i Sünnet'e ibadet ve itikatta olan yakınlıkları, Haricî bir gelenekten geliyor olmalarına rağmen mutedil anlayışları ve bir ilmi birikime sahip olmaları günümüze ulaşmasındaki diğer etkenlerdir. Ülkemizde ise bu mezhep hakkında yapılan çalışmaların azlığı dikkat çekmektedir. Ancak yapılan çalışmalar mezhebi daha yakından tanımak adına sürekli olarak artmaktadır. Bizim tezimizde bu çalışmalara katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Tezimizde İbâzîler nezdinde en önemli fıkıh usulü kitabı olan el-'Adl ve'l-insâf 'ı inceleyerek hadis anlayışlarına dair geniş bir yelpaze sunmayı hedeflemekteyiz. Giriş kısmında mezhebin ortaya çıkışını, birinci bölümde hadis kaynaklarını ve devamında hadisi nasıl kullandığını göstererek hadis anlayışları ortaya konmaya çalıştık. Sonuç bölümünde de çıkarımlarımıza yer verdik.

Tezimizin birinci bölümü üç ana başlıktan oluşmaktadır. İlk olarak İbâzîler’e nispet edilen isimler tartışıldı ve İbâzîler’in Havârîc ve Kaade isminden hoşlanmadıkları tespit edildi. Daha sonra İbâziyye’nin teşekkülü üzerinde duruldu. İbâzîler, Havârîc ile değil Muhakkime ile anılmak isterler. İbâzî yazarlar İbâzîliği Cabir b. Zeyd ve Abdullah b. İbâz’ın liderliği altında Muhakkime’nin şiddet yanlısı grubu olan Havârîc’den ayrı ılımlı bir fırka olarak düşünürler. İbâzîler Havârîc’den olmadıklarını ispatlamak istediler ve bu konuyla alakalı çok sayıda kitap yayımladılar. İkinci bölümde, Uman ve İbâzîlik incelendi. Öncelikle Uman’ın dini, siyasi ve sosyal durumu hakkında bilgi verdik. Günümüz Uman’ın gelişiminde önemli bir role sahip olan Sultan Kâbûs b. Said’den bahsedildi. İbâzîliğin Uman’a girişi tartışıldı. Umanlılar İbâzîliği savaşmaksızın kabul ettiler. Umanlılar’ın İbâziyye mezhebini tercih etmesinde Cabir b. Zeyd’in önemli bir role sahip olduğu görülür. Ayrıca İbâzî mezhepler tartışıldı. Sünni kaynaklarda İbâzîler’e nispet edilen fırkaların İbâzîlerce bilinmediği gözlendi. Son bölümde İbâzîler’in dini fikirleri ve siyasi düşünceleri incelendi ve yeri geldikçe İbâzî ve Hâricî düşünceler karşılaştırıldı.

In this inquiry, called " The Formation of Early Kharici Thoughts". It is initiolry tried to define the concept of " Kharici". Then, it is aimed to investigate the emergence of this concept, and the views which are claimed the respect to it's varrious types of usage and the arguments which are used to support those views. This study especially stresses the facts on the background of the formation of early Kharici Thoughts such as the conflict between Umeyyads and Khashimids, the reflection of high»' developed conciousness of Arap on policy, the socio- political condition in the era of either and culture to Islamic thoughts. Our study is developed in three chapters. Firstly: Ethimologic meaning of "Kharici" in Early Islamic History. We wanted to explain sosyo- economical area which forms Kharici Thought in second chapter. In conclucion, We have finished with properties of Kharici parties ( ecol) and their thoughts. We didn't use only muslim scientist's views. We have found inportant other's who have different religion from us. In brief we have tried to valuate the initial place of Kharici views in whole Islamic Thought under the light of historical events and socio - political facts, although they are qualifed as " kebire" later. In addition to that, we have investigated the sublect of how and why it have been deviated from orginal line. We have concluded our study by examing the place of Kharici views in either Islamic or Humanity Thought and it's contributions and both of them.

Le présent travail de recherche s’intitule la mémoire à travers l’Histoire : le puzzle de la mémoire en naufrage chez Slimane Baissa : la triade de « Babour Ghraq» vise à étudier comment Slimane BENAISSA, à partir de la tirade «Nâalbou li mayhebnach », est parvenu à construire et à transmettre la mémoire plurielle des algériens. Ce travail comporte deux chapitres, dans le premier nous abordons la représentation de l’auteur et ses œuvres, et dans le deuxième chapitre nous étudions les procédés et les stratégies textuelles et théâtrales de la construction et de la transmission de la mémoire que renferme cette tirade.

This thesis sets out to examine the portrayal of women as an important literary aspect of the Libyan short story. An attempt has been made to identify the main features of such portrayals and to point out the degree to which major short story writers in Libya are conscious, in one way or another, of the importance of the problems confronting Libyan women and the need for their emancipation. The method adopted for this purpose is to discuss the varying levels of consciousness of the problem against a background of modern literary criticism which, although not fully developed in Libya, is nonetheless becoming increasingly important. As a corollary, it has been possible to discuss various ideological attitudes only in relation to the formal and structural issues which are often raised regarding the short story as a literary genre. Among these issues are the organic interdependence of form and content, success or failure in attempting to objectify human experience in an adequate artistic form, and the degree to which ideological considerations or commitment can be regarded as relevant to our appreciation of the Libyan short story as an art-form. The degree of ideological commitment to the problem of female emancipation is not, in itself, a determinant of artistic success, but it may pave the way for literary creation in which a progressive role for women in Libyan society is combined with fuller consciousness of the importance of the formal elements of the Libyan short story.