Your search

Sıffîn Savaşı Hz. Ali lehine sona erecekken tarihte Hâricîler olarak bilinen ve çoğu Temîm Kabilesi’nden olan bir grup, Muâviye taraftarlarının hakem önerisine itiraz etmiş ve her iki tarafı da tekfir ederek onlardan ayrılmışlardır. Bu ayrışmanın devamında Hâricîler, halifeliğin Kureyşliliği ve seçimi ile ilgili farklı bir yaklaşım ortaya koymuşlardır. Birçok baskı ve mağlubiyetler yaşamalarına rağmen Abbâsî Devleti’nin hâkim olamadığı Kuzey Afrika’da 160/777 yılında Rüstemî Devleti diye bilinen bağımsız bir devlet kurmuşlardır. Müslüman coğrafyada uygulanan halifeliğin Kureyşliliği ve verasetle intikaline karşı çıkmalarına rağmen İbâdî/Rüstemî Devleti’nin ilk imâmı Abdurrahman b. Rüstem’den, devletin Fâtımîler tarafından yıkılmasına kadar görev yapan tüm imâmlarının -Kureyş’in dışından olsalar bile- aynı aileden olmaları ve imâmetin babadan oğula geçmesi, onların iddialarının arkasında duramadıklarını göstermektedir. Aynı şekilde içerisinde bulunulan şartlar kendilerini mecbur bıraktığından ayrılışlarının temel sebebi olan hakem olayında ve imâmet konusunda oluşturdukları paradigmalardan vazgeçmek zorunda kalmışlardır. Bu çalışmada Hâricîliğin üzerine bina edildiği tahkim ve hilâfet/imâmet konusunda oluşturdukları paradigmanın 2/8. asırdaki iflası üzerine bir değerlendirme yapılacaktır. Hâricîliğin ayrışan kolları arasında bazı nüanslar olsa bile değerlendirmeyi daha genel anlamda Hâricîlik üzerine oturtacağımızı da belirtmek isteriz. Çalışmamızda kısaca Hâricîliğin doğuşu ayrılıklarına temel teşkil eden unsurları ve İbâdî Rüstemî Devleti özelinde söylemlerinden rücu etmeleri üzerinde durulacaktır.

Bu makalede İslamî ilimlerde çok bilinmeyen bir alan olarak hicrî 1. asırda Hâricîliğin bir kolu olarak Basra’da ortaya çıkan İbâzîyye mezhebi alimlerince hadis sahasında ortaya konulan çalışmalar değerlendirilmiştir. Herhangi bir bölgesel kısıtlamaya gidilmeksizin İbâzîler tarafından hicrî 4. asırdan günümüze kadar telif edilen hadis eserleri konu edilmiştir. Hadis eserlerinin tespitinde gerek İbâzî eserlerin pdf’lerinin yer aldığı internet siteleri gerekse İbâzî edebiyatına dair yazılan genel çalışmalar taranmış ve hadis eserleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu araştırmalar neticesinde az sayıda esere ulaşılmıştır. Daha fazla esere ulaşabilmek adına Uman’a ilmî bir seyahat gerçekleştirilmiş ve başkent Maskat’da bulunan ve şer‘î ilimlere dair en büyük kütüphaneyi bünyesinde bulunduran İslâmî İlimler Fakültesinde üç ay süreyle araştırmalar yapılmıştır. İbâzî hadis literatürünü topluca görmek amacıyla çalışmada bilimsel kitap çalışmaları ile akademik tezler tanıtılmaya çalışılmış bunların dışında kalan makale, tebliğ, bitirme ödevi ve ders kitabı türünden çalışmalara yer verilmemiştir. Değerlendirilen eserler hakkında detaylı bilgiler vermekten çok genel muhtevayı yansıtmakla yetinilmiş bazı eserlerde de sadece künye bilgileri verilmiştir. Böylece bu alanda yeni çalışmalar yapılmasına zemin oluşturulmaya çalışılmıştır. Yapılan bu çalışmayla önceki dönemlerde oldukça az olan İbâzî hadis eserlerinin sayısında son dönemle birlikte önemli bir artışın yaşandığı görülmüştür. Bu artışa son dönemin önde gelen iki önemli İbâzî âlimi Nureddin es-Sâlimî ve Ettafeyyiş’nin çalışmaları öncülük etmiş, akademik çalışmalar ise hız kazandırmıştır.

İlk dönem İslâm fırkalarından biri olan İbâziyye, Türkiye’de İslâm mezhepleri tarihi başta olmak üzere kelâm, hadis, tefsir, fıkıh gibi bilim dalları kapsamında incelenmiş ve önemli akademik araştırmalara konu olmuştur. Cumhuriyet döneminde İbâziyye fırkasına dair yapılan akademik araştırmalar bilhassa yirmi birinci yüzyılda hızlı bir artış göstermiştir. Bu çalışmada İslâm mezhepleri tarihi alanı başta olmak üzere İslâmî ilimlerde İbâzîlik üzerine yazılan kitap, lisansüstü tez, makale ve bildirilerin bir bibliyografyası hazırlanmış ve Cumhuriyet döneminde İbâziyye araştırmalarının tarihi seyri incelenmiştir. İslâm mezhepleri tarihi bilim dalında İbâzîlik üzerine yapılan çalışmalarda iki temel yaklaşımın benimsendiği görülmüştür. Birinci yaklaşıma göre, Sünnî bakış açısıyla geleneksel mezhepler tarihi kaynakları esas alınarak, İbâziyye Hâricîlerin devamı olarak kabul edilmiştir. Bununla birlikte İbâzîlerin bu konudaki itirazları göz ardı edilmiştir. İkinci yaklaşıma göre ise, Sünnî kaynakların yanında İbâzî kaynaklar da esas alınarak fırka anlaşılmaya çalışılmıştır. Burada müellifler İbâziyye’yi kendi kaynakları üzerinden tanımlayarak, Hâriciyye’den bağımsız bir mezhep olarak değerlendirmişlerdir. İbâziyye’nin Hâricî düşünce yapısından farklılaşan yaklaşımları nedeniyle onlardan ayrılarak, günümüze kadar ulaşmayı başardığını vurgulamışlardır. Mezheplere ilişkin yapılan araştırmalarda objektif veriler ortaya koymak için kaynakların karşılaştırmalı olarak ele alınması gerekmektedir. Aksi hâlde yapılan çalışmalar, doğru verileri yansıtmak yerine sonuçları bilimsellikten uzak, tek taraflı bakış açısının ürünü olarak kalmaktadır. Bu sebeple fırkalar incelenirken, kendi kaynaklarındaki tanımlamalarına da yer verilmelidir. Ancak İbâziyye fırkasına ilişkin kaynakların birçoğunun günümüze kadar ulaşmamış olması yahut siyasî, itikadî, fıkhî görüşlerinin yeterince tanınmamış olması gibi nedenler; İbâziyye’nin gerçekte olandan farklı bir zeminde, yanlış bilgiler üzerinden tanınmasına sebebiyet vermiştir. Bunun yanı sıra mezheplerin, teşekkül sürecinin ardından sistematik hâle gelmesine kadar ki dönemde dinamik yapıda olmaları da göz ardı edilmemesi gereken bir diğer husustur. Bu bağlamda araştırmacılar İbâziyye mezhebinin ortaya çıkışından sistematikleşmesine değin oluşturduğu kendine has görüşleri açıklığa kavuştururken, birincil kaynaklar üzerinden mukayeseli okumalar yaparak, bütüncül olarak analiz etmeleri gerekmektedir. Çalışmamızda Cumhuriyetin ilk yıllarından günümüze kadar İbâzîlik üzerine yapılan araştırmaların bir bibliyografyasını sunduk ve yukarıda belirtilen yaklaşım biçimlerini analiz ettik. Bu kapsamda İslâmî ilimler literatüründe İbâziyye fırkasına ilişkin veriler sunan araştırmacıların konuya dair yaklaşımlarını literatür taraması sonucunda tespit ederek kronolojik olarak sıraladık. Araştırmamız neticesinde, İbâzîlerin kendi kaynaklarını temel alan özgün akademik çalışmaların uzun süre sınırlı kaldığı ve sayıca az olduğu ancak son yıllarda bu alandaki araştırmaların belirgin bir artış gösterdiği sonucuna ulaştık. Bu araştırmaların ivme kazanmasına yönelik çözüm önerilerinde bulunarak İbâziyye ile ilgili çalışmaların daha ileri bir noktaya taşınmasının gerekliliğini ortaya koyduk.

Bu makalede İbâdî ekolünün önemli isimlerinden biri olan Ebû ʿAmr Osman bin Halîfe el-Mâregnî es-Sûfî'nin (VI. yy./XII. yy.) muhaliflere karşı tutumu ele alınmıştır. Kendi döneminin en önemli İbâdî bilgini kabul edilen es-Sûfî, İbâdî doktrinin Kuzey Afrika’da ilmi açıdan geliştiği dönem olan hicri altıncı yüzyılda yaşamıştır. Kendisine veya eserlerine yapılan atıflar ve eserlerinden yapılan aktarımların çokluğu bu durumu teyit etmektedir. Öte yandan diğer yazılı İbâdî mirasın çoğunluğunda olduğu gibi, onun eserlerine de henüz ulaşılabilmiş ve yakın tarihlerde ancak bir kısmı ilim dünyasının hizmetine sunulabilmiştir. Yazarın henüz tahkiki yapılmamış veya basılmamış birden çok eseri mevcuttur. Bu araştırmanın ana kaynaklarından olan, yazara ait Risâletü'l-firak, es-Sü’âlât, ve bu eserlerin şerhlerinin çoğunluğu henüz yazma haldedirler. es-Sûfî, İbâdiyye’den makâlât türü eser yazan ve İbâdî bilginlere hitap ettiği bilinen kökenli tek yazardır. Yazarın Hâricî-İbâdî literatüre vakıf olması ve eserler telif etmesi bu iki mezhebin ilmi terminolojisinin teşkili ve sonraki nesillere aktarılmasında yazara referans bir konum vermiştir. Günümüze ulaşan Îbâdî kitabiyyatın ortak İslamî ilimler havuzunda anlaşılabilir bir seviyeye ulaşmasında yazar önemli bir konuma sahiptir. Bu makalede es-Sûfî’nin, İbâdî bir bilgin olması sebebiyle İbâdiyye içerisindeki farklı görüşlerle, muhalif mezhep ve akımlara yönelik tutumu araştırılıp ortaya konulmuştur.

Rabî’ b. Habîb (öl. 175/791), İbâdiyye mezhebinin erken dönem hadis âlimlerindendir. İbâdiyye mezhebinin günümüze ulaşan en eski hadis kitabı olan el-Câmiu’s-Sahîh adlı eser de ona aittir. O, bu eserinde inanç, ibadet, ahlak, muamelat, siyer vs. gibi pek çok konuyla alakalı bilgi ve rivayetlere yer vermiştir. Eserin üçüncü cildinde Allah’ın sıfatları, imanın mahiyeti, küfür, şirk, büyük günah işleyen kişinin durumu gibi itikadî tartışmalara yer verilmiştir. Rabî’ b. Habîb, muhalifleriyle girdiği itikadî konulara dair tartışmalarda görüşünü desteklemek amacıyla birçok ayet, hadis, sahabe ve tabiîn görüşlerine yer vermiştir. Rabî’ b. Habîb’in ilgili konularda takip ettiği metot bir yandan ilgili döneme ait ilmî tartışmaların, hadislerin anlaşılması ve yorumlanmasına etkisini ortaya koyarken öte yandan mezhep bağlılığının nassların yorum ve teviline etkisi hususuna da ışık tutmaktadır. Söz konusu tartışmalar, aynı zamanda Rabî’ b. Habib’in müntesibi olduğu İbâdiyye mezhebinin dinî nasslara bakışını ortaya koyması açısından da önem arz etmektedir. Bu bağlamda “Hâricîlerin dini metinleri genellikle sathi ve zahirî olarak anlamışlardır” şeklindeki genel kanaatin doğruluk derecesine de ışık tutacak olan bu çalışma, Rabî’ b. Habîb’in inanç ile alakalı hadislere yaklaşımına ışık tutacaktır. Ayrıca bu çalışmada Rabî’ b. Habîb’in eserinde tartıştığı konuların mahiyeti, delil olarak kullandığı rivayetlerin genel özellikleri ve söz konusu hadisleri değerlendirme usul ve metodolojisi ortaya konulacaktır.

The article attempts to place Musandam in the context of a relationship with the ancient trade center of Hormuz. It tentatively tries to give some directions that define Musandam not only as the periphery of the Arabian Peninsula, but also as the southern hinterland of the former world trade metropolis. And in this context as an active part of the flows and activities of the strategic strait for a period of at least 400 years in Hormuz heyday between the 14th and 17th centuries. The spatial approach is based on field research in Musandam focusing on grain production and regional mobility, conducted first in the 1970s and later in the 2010s, completed by the analysis of literature on the history of Ilormuz and the greater region. Traces of this ancient connection are still recognizable, shaping the landscape and culture of today's Musandam.

n Oman, the numerals of sheep and goats in the present time reflect a clear disparity in both animals' populations numbers. The Agricultural Census 2018 stated that the livestock of Oman contains 2,302,000 goats and 605,000 sheep. The divergence between the two animals is attracting attention and notice through the unexpected and conspicuous population numbers. In addition, archaeological excavations in Oman and the United Arab Emirates indicated the same situation during prehistory. This paper examines the discrepancy in the numbers of the sheep and goat populations in Dhofar region, southern Oman. There must be an explanation for this disproportion between goat and sheep in prehistoric and present times. This is an attempt to find the compels and the conditions that characterize this discrepancy. It examines the environmental conditions in Dhofar for both animals and the preference of the traditional herdsmen in Dhofar over sheep and goat. Moreover, the paper examines the effect of copper in soil and grass on both animals and finally provides the archaeological record of the osteological remains of sheep and goat. The examination of these factors can possibly facilitate a reasonable analogy between the present and prehistoric situation.

In May 2013 Gõesta Hoffmann and Maurizio Tosi had the opportunity to document some surface clusters of Islamic period remains in the wilayät Sib, along the coastal area between Wadi Al Lawami and Wadi Al Khars. This consisted mainly of pottery dated between the early to late Islamic period (8th to 20th centuries CE). In June 2013, on behalf of the then Ministry of Ileritage and Culture, a first survey allowed us to recognise more archaeological materials focused around al-Rawdah Roundabout and the remains of a fort made of mudbricks and heavily obliterated by vegetation further to the south. In light of written sources referring to the ancient settlement of Damă as located in the southern al-Bäținah plain probably identifiable as As Sib (Seeb), further field analyses were undetaken in September 2013 in order to define the geoarchacological landscape via systematic survey, investigative excavations, and the definition of the palco coastline pertaining to the fort. The results of the project support the hypothesis that the ancient town and harbour of Dama is indeed to be located in present day As Sib.

While the UNESCO World Heritage Site of Bat, Oman, is famous as an exceptionally large and well-preserved Early Bronze Age oasis settlement, the site's archacological landscape extends far beyond the oasis. The Bat Archacological Project (BAP) aims to better understand the complex array of Umm an-Nar period (ca. 2700-2000 BCE) cultural activity and human-environment interactions evidenced at the site and its environs in the Wadi al-Hijr. This paper presents the excavation results and preliminary interpretations of BAP's winter 2022-23 field season, which targeted three areas of suspected Umm an-Nar period settlement in the Bat landscape within a 10 km radius of the oasis: "Operation A," al-Khutm Settlement, and Rakhat al-Madrh. In choosing to look beyond the site's oasis center and examine ancient occupation in three geographically distinct areas within the greater Bat landscape, this research sheds light on the diverse cultural processes and socioecological strategies practiced by the region's Umm an-Nar period inhabitants.

Archaeological campaigns led during five years on the necropolis of Khawr Jirama, located in the Sharqiya, have brought to light what appears to be a new prehistoric funerary tradition still unknown in Oman. The excavation of seven tombs, located not far from the Jarama lagoon, has enabled the discovery of the earliest monumental Neolithic tombs built in Oman. The oldest ones have been dated from the middle of the 4th millennium BC, that is to say several centuries before the tower tombs of the Hafit period. These tombs discovered at Jarama are characterized by new architecture and funerary practices, rising the question of either the arrival of a new population in this area, carrying new funerary tradition reflecting their social organization, or cultural evolution of local Neolithic cultures. This discovery participate to fill a relative void of data observed until now in Sultanate of Oman between 3500-3100 BCE, a period of transition between the end of the Neolithic and the beginning of the Halit period. Moreover, the Jarama tombs challenge the standing interpretation of the first prehistoric socictics in Sultanate of Oman. The evidence presented in the paper suggests that, before the intensification of trading routes with the city-states of Mesopotamia and the Indus Valley during the 3rd millennium BC, the region was home to strongly structured and probably hierarchical groups, led by members buried in monumental tombs.

يظهر إيمان التونسيين بالسحر ومسّ الجانّ جلياً في البرامج الحوارية على الفضائيات التونسية، وولهِ المغامرين من أصقاع البلاد بزيارة واستكشاف البقاع والديار "المسكونة". وطال هذا الأمرُ السياسةَ وقصور الحُكّام، إذ يُشاع أن زين العابدين بن علي، الرئيس الأسبق لتونس، كان يزاول مع زوجته الشعوذة والسحر. يكتب أحمد محجوب لمجلة الفِراتْس.

Berber subclassification is notoriously problematic, due to overlapping innovations and retentions across hypothesized sub-branches. Focussing on Oriental Berber, we analyze the lexicon of food, on the assumption that linguistic contacts within Berber and between Berber and Arabic are reflected in material and immaterial culture. An original method for the analysis of food terms and their denotations is proposed. We illustrate the method through a case-study of food preparation, in which various denominations are cognates of the stem *βazin, and which confirms most linguistic hypotheses about subgroupings and contacts, additionally exemplifying a case of levelling due to borrowing into Arabic followed by re-borrowing into Berber. Our results also point to further contacts across Berber language groups (best analyzed in terms of linkage), and confirm the relevance of the study of food culture in support of the historical reconstruction of Berber languages.

Purchase online the PDF of Hunters of the mountain, Barich, Barbara E., editor -

تهدف هذه الدراسة إلى حصر طقوس العبور في مجتمع الدراسة وتسميتها وتحديد الرمزي فيها والمقصد منها، ومن ثمة معرفة المتغير منها بعوامله السوسيو ثقافية المتحكمة فيه. وهنا تتضح أهمية الموضوع مقارنة بما قدمه فان جينيب عن بقية - المجتمعات. ولأن دراستنا إثنوغرافية فقد استعنا بالمنهج الكيفي ثم التاريخي، حيث خلصنا في النهاية أن للوعي الديني وتغير النمط الاقتصادي، كما التثاقف أثر في تغير طقوس العب ور بمتليلي. الكلمات المفتاحية: طقس، طقوس العبور، السوسيوثقافي، الوعي الديني، التثاقف، نمط الاقتصاد *** « Rites de passage (de la naissance à la mort) et transformations- société socioculturelle de Sha'anbi Metlili - modèle de l'État de Ghardaia- etude socio- anthropologique » Résumé: Le but de cette étude est de limiter les rites de passage dans la communauté d'étude, de les nommer, d'en déterminer le symbolisme et le but, et de là la connaissance variable de ses facteurs socioculturels qui la contrôlent.Et ici, l'importance du sujet devient claire par rapport à ce que van Gennep a présenté sur le reste des sociétés.Et parce que notre étude est ethnographique, nous avons utilisé l'approche qualitative puis historique, où nous avons finalement conclu que la conscience religieuse et le changement de modèle économique, ainsi que l'acculturation ont influencé le changement des rites de passage à Metlili. Mots clés: rite, rites de passage, socioculturel, conscience religieuse, acculturation, style économique

تهدف هذه الدراسة إلى تسليط الضوء على إحدى الرحلات التراثية، التي ترجع إلى فترة متقدمة من تاريخ الجزائر الإسلامية، ألفها صاحبها يوسف الوارجلاني في القرن السادس الهجري، بعد أن أنجز رحلته إلى الحجاز لغرض أداء فريضة الحج، واختار الوارجلاني أسلوبَ النظم للتعريف بهذه الرحلة، ولنقلِ ما شاهده وعاينه مدبِّجا إياها بلغة مكثفة موزونة ومقفاة. وعليه، سيتم أولا التعريف بالرحال وبرحلته، والتعرض إلى أهم أحداث الرحلة ومراحلها، ثم الوقوف على خصائص الافتتاحية، واستراتيجية الناظم في خطاب المتلقي وتنبيهه، لنصل في الأخير إلى تبيان قيمة الرحلة العلمية، وجماليات الأسلوب فيها.

This study aims to analyze the Intentionality of the text in Sultan Haitham’s speeches that draws the features of Oman through the visions and ideas it contains that require community partnership towards a constructive process that completes the renaissance initiated by The Late Sultan Qaboos bin Said. The problem of the study lies in the fact that despite the moral, cognitive and value of the speeches of Sultan Haitham, they didn’t receive ample attention from researchers to reveal their semantic levels and the intent of the text that were included in the linguistic employment within the context of these speeches. In addition, the extent to which the context and circumstances of the speech influence the choice of verb tenses, and the relationship of the context to the time duration and the number of words in each sultan’s speech. The researchers chose the pragmatic theory as an approach in this study. The study concluded that there is consistency between the linguistic lexicon utilized and the intent and conditions of the speech, and the consistency of the time duration of the speech with the communicative message that that the text creator seeks to give. Also there is an impact of the discourse context on the choice of verb tenses, and present tense verbs formed a remarkable presence in contexts that talk about the process of building Oman and future plans, and imperative verbs did not appear in Sultan Haitham’s speeches except in one Qur’anic verse.

The Sultanate of Oman has acceded to CEDAW in 2005. However, Oman has reservations about a few articles of the said Convention because some of its provisions conflict with Islamic Sharia or Oman's national laws, including Article 16 of CEDAW.  Therefore, the objective of this article is to critically analyse Article 16 of CEDAW and the extent to which Oman Personal Status Law addresses marriage and divorce-related issues is compatible or in conflict with the Convention. To accomplish this objective, the research employs doctrinal legal research and an analytical approach to examine the texts of the Convention and their Omani equivalents. The analysis revealed that the courts could enforce the articles of CEDAW to assert rights, except for the provisions that Oman expressed reservations about. Oman has reservations regarding several features outlined in Article 16 of the aforementioned Convention, as they conflict with Islamic Law. The study highlights that the Convention effectively governs certain areas that promote gender equality in family matters, including stipulating that a woman's permission is necessary for marriage and her entitlement to dissolve the marital union by divorce or khulu' under appropriate circumstances. In addition, Oman effectively implements certain provisions of the Convention to strengthen women's rights by modifying domestic legislation. In conclusion, the Oman National Law is consistent with the CEDAW, except for the State's reservations concerning the implementation of Article 16 of the aforementioned Convention.